|
Azərbaycan qadını.
Müasir
Azərbaycan qadını iki boyuk sivilizasiyanın məhsuludur. Kökləri
şərq mədəniyyətinə baglı olan Azərbaycan qadını
intellektual cəhətdən Avropa mədəniyyəti ilə
tərbiyələnmişdir.
Azərbaycan
mədəniyyəti və tarixi, Azərbaycan qadını təsvvürünün formalaşması
qədim köklərə malikdir. Azığ mağarası və Qobustan
qayaüstü şəkilləri buna sübutdur (e. ə. XV - XII
mihtelik).
Türk tayfalarında qadının sosial rolu daim fəal olub.
Azərbaycan qadının
fəal rolu ölkəmizin tarix və mədəniyyət abidələrində qabarıq və inandırıcı
olaraq
öz əksini tapıb: "Avesta"da ilahə Anahit (e.ə. III
minillik), "Dədə-Qorqut"daBurla Xatun, Selcan xatun, Banu Çiçək
(e.ə.VI-VIII əsr), "İskəndər-namə"də Nüşabə; Köroğlunun həyat yoldaşı Nigar xanım; Məshəti Gəncəvi, Heyran xanım, Aşıq Pəri, Xurşud Banu Nətavan kimi şairlər, xalq qəhramanı… Qaçaq Nəbinin ömür yoldaşı Həcər xanım; ilk azərbaycan yazıçısı Şəfiqə Əfəndiyeva, general A. Şixlinskinin həyat yoldaşı, 1-ci dünya müharibəsində ilk
tibbi yardıma başçılıq edən Nigar xanım Şixlinskaya və başqaları.
Muassir Azərbaycan qadını özünü bütün incəsənət, mədəniyyət, elm sahələrində fəal nümaiş etdirib.
 İlk azərbaycanlı kimyaçı-qadın - İzzət
Orucova.
İlk həkim-ginekoloq - Ədilə X. Şaxtaxtinskaya.
Azərbaycan Tarix Muzeyinə başçılıq edən -
tarixçi, akademik Püstə Xanım Əzizbəyova.
İlk
peşəkar opera mühənniləri Fatma Muxtarova və Şöhkət Məmmədova. Onların estafetini
SSRİ xalq artisti Zeynəb Xanlarova, dünyada tanınmış Qasımova bacıları - Fidan və Xuraman - ləyaqətlə davam
etdirirlər.
İlk sənətkar rəssam İzzət Seyidova, Gülnaz Salamova, Ceyran Topçubaşova,
Vəcihə Səmədova, Güllü Mustafayeva, tanınmış Elmira Hüseynova,
Münəvvər Rzayeva heykəltəraşlar.
İlk sənətkar balerinalar
Gəmər Almaszadə, gözəl sənət ustası Leyla Vəkilova; məşhur rəqqasələrimiz Əminə Dilbazi; Roza Cəlilova, dünya çempionları-idmançılar, Aynur Sofiyeva və stend üzrə nişanalma idman növündə Olimpiya Çempionu Zemfira Məftixatdinova.
Azərbaycan elminin inkişafında parlaq yer tutan akademik Zərifə xanım Əliyeva, yazıçılar- Əzizə Cəfərzadə və Ələriyyə Babayeva; caz-muqam sintezini əldə edən bəstəkar
Frəngiz Əlizadə və s.
Respublikamızda qadın
hərəkatinin inkişafına dövlətimiz tərəfindən böyük fikir verilir. Müassir qadınlar Dünya Qender hərəkətində fəaldirlar. Belə ki, IV Ümum-dünya qadın konfransı (Pekin ş.) ərəfəsində onlar bir sıra seminar, konfranslar, sərqilər təşkil etmiş və orada iştirak etmişlər. Qender problemləri BMT
proyektləri çərçivəsində inkişaf edir.
Azərbaycanda bir sıra qadın təşkilatlarının inkişafında Zöhra xanım Quliyeva, Zemfira Verdiyeva, Elmira Suleymanova, Leyla Yunusova, Arzu Abdullayeva kimi tanınmış qadınların rolu çox böyükdür.
Məşhur Azərbaycan plakatçi-rəssamı Elmira Şaxtaxtinskaya plakatların
birində azərbaycan qadının mahiyyətini belə əks etdirib: "Aslanın erkəyi dişisi olmaz".
Afaq Hüseynova
Məhsəti Gəncəvi
Şovkət Həsən qızı Məmmədova
Izzət Mirzəaga qızı Orucova
|
